Eventjes helemaal weg …

Elk jaar proberen wij op reis te gaan en we wisselen dan af met een gezinsreis en een studiereis.
In het bestuur van de melkveeclub Westhoek Holsteins zitten enkele mensen die al regelmatig over de grens trokken en die deze info ook aan anderen willen doorgeven. Zo trokken we al meermaals mee op reis naar Nederland, Duitsland, Frankrijk en het Oostblok. We voelden echter al een tijdje dat er een embryo zat te rijpen om ook eens de grote plas over te steken, en we waren er als de kippen bij om ons aan te melden.
Ach ja, eerst zochten we nog wat uitvluchten; het was misschien nog een paar jaar te vroeg, de kinderen nog te jong, zo’n bedrijf achterlaten, wie zal de markten doen, alles kost veel geld, en nog zoveel meer.Maar uiteindelijk hebben we alles van ons afgezet en ons beiden ingeschreven.
Begin juni was het dan zover. Na vele weken van voorbereiding en organiseren van de thuisverkoop stapten we vol moed op het vliegtuig voor onze luchtdoop. We hebben het geluk dat we voor de verzorging van de koeien al 10 jaar kunnen rekenen op Stefaan die met zijn vader een melkveebedrijf heeft in samenuitbating, en zich zo kan vrijmaken. En in de melkverwerking verliep alles vlot onder deskundige hand van vaste medewerkster Gerda. De kinderen bleven thuis want opa en oma kwamen bij ons thuiswachten en konden zo de mogelijke bezoekers en telefoons ontvangen. Het doet natuurlijk wel raar om bij vertrek het nummer van de melkmachinedealer en veearts te moeten opschrijven, maar als je zelf thuis bent kan er ook wat gebeuren.

Het is zeer moeilijk onder woorden te brengen hoe goed wij het gesteld hebben op deze reis. We bezochten zowat 24 landbouwbedrijven en 4 toeristische attracties, hielden daar ook 5 barbecues bij boeren, verbroederden met de (oude) Vlaamse gemeenschap in Canada en dat alles gedurende een busrit van meer dan 3500 km in 11 dagen.
Zo waren we ook op het bedrijf van Bart en Els Desaegher in Michigan, vroeger 6 jaar geboerd in Leffinge. Na aankoop van een vervallen bedrijf van 200 koeien is hij in verschillende stappen gegroeid naar 1200, en nu waren bouwwerken bezig voor een melkstand 2×40 en nog 2 stallen van 650 dieren. Hun groei bereiken ze vooral door het efficiënte management, geen quota en de goedkope arbeid. En natuurlijk de momenteel zeer hoge melkprijs van 18 Bfr per liter. De meeste vaste arbeid zoals melken en voederen wordt gedaan door Mexicanen aan 8 €/uur alles betaald. Ze werken 7 dagen op 7, willen geen verlof en na 2-3 jaar keren ze terug naar hun land als rijk man, en dan staat alweer een jonge vervanger klaar .
Natuurlijk leidt schaalvergroting tot meer efficiëntie, reken even mee dat je bij 1000 koeien elke week 20 kalvingen hebt, maar evengoed 20 koeien droog te zetten en dergelijke. Zo kan je elke groep een apart en goed rantsoen geven. Bart heeft buiten de mengvoerwagen en 2 Bobcats bijna niets van eigen land of machines, alles wordt gecontracteerd met akkerbouwers uit de buurt.
Dezelfde situatie ook bij Léon van Loon uit Kalmthout, maar dit bedrijf was als één concept neergezet door een makelaarsfirma. Waar we wel van schrokken was het vele gebruik van stoffen die in Vlaanderen streng verboden zijn : BST voor de melkgifte, GGO’s, multivaccins, fertiliteitsbehandelingen, groeibevorderaars bij jongvee, volop hormonen bij vleesvee.
Verder in Canada waren we ook nog te gast bij Lieven en Nele Verschaeve-Mouton uit Kemmel. Zij waren daar nog maar 2 jaar, en omwille van de quota een kleiner bedrijf met 50 koeien. Zij wilden graag alles zelf in de hand houden maar er was nu toch ook al nieuwbouw geplant.
Tussenin zagen we nog een heel pak bedrijven, van mega-groot tot topfokkerij, maar telkens met een ander verhaal waar iedere keer wel iets uit te leren was.

Net als wij denk ik dat vele van onze reisgenoten de reis van hun leven gehad hebben. De laatste dag peilde ik eens aan iedereen persoonlijk naar de verwachtingen voor en na de reis, en ook de toekomstplannen. Het hoeft niet te verwonderen dat de antwoorden heel divers en soms ook tegengesteld waren. Deze bedenkingen zijn na te lezen op www.whh.be, de site van Westhoek Holstein, of op de rechtstreekse link van het verslag.
Wanneer wij bij ons het verhaal van de reis vertellen aan collega’s hier, dan komt onvermijdelijk de vraag of wij ook niet zouden willen naar ginder trekken. Persoonlijk spreken die grote antallen of die extreme fokkerij mij niet echt aan om te boeren, maar ik heb het allemaal wel zéér graag bekeken en meegemaakt, Als je echter een beetje kan leven met de beperkingen, dan is er in Vlaanderen ook nog te boeren.

Link naar Dagboek 5 op Boerenblog

Mooi weer, …..vandaag.

(geschreven mei 2004)

De meimaand is zowat de mooiste maand die er is. De koeien “huppelen” voor de eerste keer weer naar buiten, de vogels leggen hun ei en de katten hun jongen en het is ook de maand waarin de melkveehouders tegelijk kunnen zaaien en oogsten.
Elk jaar maken wij van voordien de mooiste plannen om een super-voordroogkuil te maken, te beginnen met het maaien als er al een drietal dagen mooi weer voorspeld wordt. Liefst nog eind april of begin mei als er al voldoende opbrengst is en er nog geen kwaliteitsverlies is door de aarvorming. Daarna plannen wij direct open te spreiden en enkele uren voor het hakselen zullen wij in rijen steken zodat wij in de winter het beste ruwvoeder aan onze dieren kunnen geven.

‘Als ’t weer maar meewil’ denken wij daarbij dan stilletjes en dat was voor ons dit jaar niet echt het geval. We hebben de eerste zonnige dagen van eind april laten voorbijgaan om nog wat opbrengst bij te winnen en dan op zondagochtend 2 mei had er in onze keuken een bijeenkomst plaats die je gerust met het top-overleg binnen de regering zou kunnen vergelijken. De boer (de premier) dacht aan het gras dat stond te groeien en aan de maïs die in dat land moest gezaaid worden, en hoe verder de datum opschuift, hoe minder opbrengst voor de maïs. Maar de boerin (vice-premier) dacht aan de kwaliteit van het gras en daaropvolgend aan de boter en de kaas en stelde als eis dat er toch enkele dagen mooi weer moesten gegarandeerd zijn. Het KMI (zelfde coalitie) en nog drie andere weerberichten werden geconsulteerd, en ja, als we de zondagmorgen konden starten, dan was het net te doen. Dan moesten wij er natuurlijk wel in slagen om onze loonwerker Danny uit zijn bed te bellen die de zaterdagavond(-nacht) zijn jongerenplicht vervuld had in de diverse KLJ-bals. En het voordeel van een GSM is natuurlijk dat je die kunt … uitzetten als je slaapt, maar je kan dan wel een bericht inspreken, en zo waren we om 11.00 u dan toch aan de gang. Er moest echter ook nog rekening gehouden worden met het sociale luik want het was zondag en er werd bezoek verwacht van een vroegere klasvriend die we al lang niet meer gezien hadden. Het compromis tussen de sociale partners bestond dan hieruit dat ik wat later op de middag zou toekomen en weer wat vroeger zou vertrekken. Maar Alain die had zijn boerenhart niet verloochend, was eventjes langs de binnenweggetjes doorgekomen en herkende mijn groene traktor al van verre. Zo verliep het weerzien al vroeger dan verwacht. En net voor het middageten begaf de hooikeerder (regeringscrisis ?) door een gebroken tandwiel. Dan blijkt toch het voordeel van de mobiele telefoon en de altijd presente mekanieker Dirk beloofde mij na zijn middageten een andere machine klaar te zetten. Dus even over en weer naar Loppem en na enkele aanpassingen konden wij er weer volop tegenaan. De maandag nog eens gekeerd en de dinsdag ook en vanwege wat motregen begon ik de dinsdagavond al het gras van de weiden in rijen te steken. Maar toen sloeg het weer al tegen en regende het vanaf de woensdagmiddag heel hard, zodat het gras uiteindelijk veel te groen en veel te nat in de kuil ging. Meteen betekende dat ook veel extra werk door de grote massa die onvoldoende gedroogd was. Het zal ons daarbij nog heel wat studiewerk en geld kosten om het rantsoen te optimaliseren, maar we nemen ons voor om het volgend jaar veel beter te doen.

Vaste traditie in de meimaand is ook de familiebijeenkomsten rond Eerste- en Plechtige Communie. Eigenlijk zijn dat zowat de leukste feesten, met al die jonge kinderen en jonge ouders en grootouders. Zo waren we zondag al van de partij bij onze broer Filip en volgende week is het de beurt aan onze Sarah (12). Feesten op de boerderij is toch het mooiste wat er is. Je aperitieft, je praat, je eet, je maakt kennis met de andere familie, veelal ook boeren of aanverwante. Bij mooi weer kunnen de kinderen dan buiten ravotten want er is toch plaats genoeg.
Als toemaatje krijg je nog een rondleiding op het familiebedrijf waarin de trots voor alles wat verwezenlijkt is duidelijk tot uiting komt. En het moet ook niet té lang duren want ’s avonds moet er weer gewerkt worden op het eigen bedrijf. In de gesprekken aan tafel wordt menig oogst of ploegwerk besproken, verkopingen worden nog eens overgedaan, of de laatste stunt van de machinehandelaar wordt gewikt en gewogen.Maar het mooiste van al zijn de gezichten van de opa’s en de oma’s die al deze gesprekken volgen en fier hun grote en kleine kinderen gadeslaan en al deze gouden momenten koesteren.

Het zou eigenlijk alle dagen mooi weer mogen zijn.

Link naar Dagboek 4 op Boerenblog

Roza, onze promotie-vlam

Toen wij twee jaar geleden met onze oudste dochter Lies naar de opendeurdag gingen van de Jozefienen in Brugge was ik aangenaam verrast daar een melkautomaat te vinden op de speelplaats. Als melkveehouder kon ik het niet nalaten om die eens van dichtbij te bekijken en het assortiment na te zien. De gedachte dat deze school ook gezonde voeding promoot heeft ons ook gesterkt in onze beslissing om onze kinderen daar school te laten lopen.

Tot mijn verbazing vernam ik een jaar later dat deze melkautomaat weggenomen of verplaatst zou worden omwille van niet rendabel genoeg. Dit was echter buiten de leerlingen zelf gerekend. Bij de vierdejaars kwam een spontaan protest op gang, zelfs met affiches, pamfletten en een heuse handtekeningaktie om die melkautomaat toch maar op zijn plaats te houden. Uiteindelijk is hij er toch gebleven en heeft hij zijn positie versterkt ten opzichte van de frisdranken. De jongeren genieten nu van een gezond tussendoortje in plaats van de traditionele Mars of Cola. Op termijn zullen de snoepbakken zelfs geheel verdwijnen, aldus de enthousiaste directeur.

Als melkleveraar storten wij per 100 liter geproduceerde melk 12.4 € ct. in het promotiefonds van de VLAM. Dit lijkt niet veel, maar bij een leefbaar quotum van 400.000 liter spreken we toch algauw van 500 € per bedrijf en per jaar. VLAM voert daarmee reklame voor de melk in het algemeen, dus niet merkgebonden, en sponsort daarmee de gekende ‘melksnor’ en ‘Roza’ en ‘koe van you’ – akties. Ook de zuivelcentra in Drongen en Peer krijgen daaruit ondersteuning en ontvangen jaarlijks zo’n 25.000 bezoekers.

Ondanks de aktieve deelname van boeren in het bestuur van de VLAM is er vanuit de melkveehouderij zeer weinig interesse van wat precies met dat geld gebeurt. Misschien komt dat doordat men zelf niet op de hoogte is van marketingstrategiën, of gaat het te gemakkelijk dat de bijdrage gewoon van de faktuur afgetrokken wordt ? Moest er een aparte faktuur te betalen zijn voor de promotie, er zou wel meer interesse zijn. Positief is zeker dat via de verkoop van de producten ook wat geld binnenkomt voor de VLAM, waardoor die relatief dure toestellen (zo’n 5000 € per stuk) toch over 5 jaar af te schrijven zijn. Het vinden van een goede partner die de bevoorrading doet is daar zeker ook niet vreemd aan.

Feit is zeker, als je gezonde producten kunt aanbieden aan de jongeren op de juiste plaats waar zij geconsumeerd kunnen worden, alleen dan kan je goede gewoontes aanleren die het melkverbruik in het algemeen kunnen verhogen.
Maar niet alleen de melkveehouders treft het verwijt dat zij enkel geïnteresseerd zijn om voor hun eigen promotie te zorgen, ook de melkerijen gaan niet vrijuit, want in de VLAM heeft men blijkbaar moeite om de juiste formaten te vinden die passen in die automaat. En ik heb ook nog niet veel gehoord dat de verwerkende industrie (op hun eigen kosten) gezamenlijk promotie voert. Hebt U er trouwens ook op gelet dat er op het voorbije landbouwsalon geen enkele afnemer te zien was, geen melkerij, geen slachterij, geen groentenveiling… Blijkbaar is de boer ook hier weer de laatste schakel in de economische ketting.

Promotie voeren is een werk van zeer lange duur. In dat kader werden wij gevraagd om mee te werken aan een interview op Focus over de ondersteunende werking van de provincie West-Vlaanderen. Grote problemen hebben wij daar niet mee, en als meewerkend lid van de werkgroep denk ik dat wij ook voldoende achtergrond hebben om de kijker wat mee te geven.
Wat echter aangekondigd was als een kort interview bleek een heuse reportage te zijn over de boerderij, de melkverwerking en het aan de man brengen van hoeveproducten. Alle ingrediënten van een heuse TV-opname waren aanwezig zoals een voorbereidend gesprek, de ondervrager die alles netjes geregisseerd had en de cameraman voor wie we soms tot 5 keer toe hetzelfde pasje en zinnetje moesten herhalen. We werden net niet geschminkt, maar toch zorgden wij er voor om in de stallen en in de melkverwerkingsruimte netjes gekleed te zijn en ook alle hygiëneregels netjes zichtbaar naar voor te brengen. Heel het gezin werd er ook bij betrokken, ook de tekenwedstrijd die de kinderen organiseren en zelfs de vertederende bedrijfspoezen werden niet vergeten.

Link naar Dagboek 3 op Boerenblog