Mijn dagboeken in Boer & Tuinder

september 8, 2009

De aarde vanuit de hemel

Filed under: Kris Van der Velpen — melkbrigade @ 12:00 am

Deze zomer zond televisiezender één op zaterdagavond een interessante documentaire reeks uit waarin de aarde gefilmd werd vanuit de lucht. Geen nieuws op zich, was het niet dat in deze reeks ook verschillende aspecten aangepakt werden in verband met de natuur en de landbouw. Je kon er met je eigen ogen zien hoe de gletsjers van de Mont-Blanc aan het wegsmelten zijn, hoe de woestijn in Afghanistan weer een groot meer werd en dergelijke dingen meer. Gewoon goeie televisie, zou je zeggen, en eens leuk om te zien. Het werd pas echt interessant toen ook de hedendaagse landbouw eens vanuit een andere hoek bekeken werd onder de titel ‘Hoe voeden we straks bijna zeven miljard mensen?’ Al snel werd duidelijk welke enorme roofbouw de landbouw op sommige plaatsen pleegt. Stukken regenwoud verdwijnen voor gigantische bananenplantages. Vanuit de lucht werd getoond dat duizenden hectaren in Indonesië nu beplant zijn met oliehoudende palmsoorten, waar vroeger tropische houtsoorten groeiden. Natuurlijk ging het ook over ggo’s; het bedrijf Monsanto kwam hier niet al te best uit. Er werd ook gezegd dat de chemische bestrijding van allerlei plagen steeds moeizamer verliep en dat die voor de landbouwer bijna onbetaalbaar zou kunnen worden – iets wat we de laatste jaren zelf ook erg ondervinden. Alternatieven zoals feromoonverwarring werden ook aangehaald.
Wat mij het meeste aansprak, was het feit dat er de laatste decennia heel wat gewassen verdwijnen. Als je daarbij stilstaat, moet je wel zeggen dat dit zeker waar is. Voorbeelden zoals de perzikteelt in het Hageland en de druiven in Overijse zijn hier getuigen van. Ze worden nog wel geteeld en het is lovenswaardig dat er telers zijn die de teelt niet verloren laten gaan, maar de grote dagen van weleer zullen wel nooit terugkomen. Ik weet nog hoe ik als kind in Glabbeek massaal pruimen zag aanvoeren; vandaag moet je bijna zoeken om nog ergens een pruimenboom te vinden. Hetzelfde verhaal komt steeds terug: het is in België te duur om deze fruitsoorten nog te telen en ze worden zo goedkoop ingevoerd dat we er niet mee concurreren. Datzelfde verhaal horen we nu ook in de teelt van zure kersen, en daar zitten we nog met een afnemende vraag. Ook dat gegeven speelt mee in het verdwijnen van gewassen. Je kan wel iets telen, maar de mensen moeten het nog willen eten; soms zijn ze gewoon wat uitgekeken op je product. Pensen met kriekjes kan wel eens lekker zijn, maar ik denk niet dat dit gerecht nog wekelijks bij elk gezin op tafel staat. Zal straks de kriekenteelt ook verdwenen zijn? Ik weet het niet.
In de appelteelt speelt zich ook een dergelijk verhaal af. Het is nu de concurrentie met goedkope appels die men op dezelfde markten verkoopt als degene waar wij ooit kind aan huis waren. Vermits winstmarges de handel bepalen, kiezen ze daar nu voor de goedkope Poolse appel – of zelfs de Poolse appel in een Belgisch pakblad. Deze laatste praktijk heb ik me laten vertellen door iemand die het zelf gezien had.
In de appelteelt hebben we nu wel om de tien jaar te kampen met zware concurrentie. De ietwat oudere lezer herinnert zich zeker nog de Franse Golden. Zelf heb ik als twintiger eens deelgenomen aan een manifestatie tegen de import van fruit uit het zuidelijk halfrond. Nog enkele jaren later waren we blij dat onze veel te dikke Jonagold naar Rusland kon. Telkens kwam de appelteler sterker uit de impasse. Zelfs crisissen konden we overwinnen. De fruitteler heeft dit steeds zelf moeten oplossen. Waar werd er dit jaar betoogd tegen de lage appelprijs? Wie gaat op hoog niveau praten om de mensen te helpen die dit jaar zwaar verhageld zijn en die voor hun fruit minder krijgen dan het gekost heeft? Als er morgen met een koe of een varken iets scheelt, legt men heel het land plat, terwijl wij nog steeds onze plan moeten trekken en dan nog dikwijls te horen krijgen dat die fruitboeren toch nog rijk genoeg zijn.
Fruittelers zullen er wel altijd zijn en appels en peren ook. Gelukkig hebben we de gave van te volharden en op zoek te gaan naar iets nieuws. Zo zag ik een ondernemende fruittelersfamilie uit het Tiense rode bessen plukken met een machine. Een andere teler ging ergens bomen verzorgen, terwijl nog iemand anders zijn heil zoekt in biologische markten. Ik was ook te gast in Rillaar, bij Better3Fruit, waar men de Zari promootte, een nieuw zomerras als aanvulling op de gangbare variëteiten. Er stonden daar ook nog heel wat nieuwe appelrassen. Of er iets bruikbaars inzit, weet nog niemand; maar het feit dat men toch nog zoekt naar iets nieuws is toch al positief te noemen. Wie weet vinden we ooit nog eens een tweede Jonagold en zijn we weer vertrokken voor een aantal gouden jaren. Een mens mag al eens dromen, toch?
– Kris Van der Velpen

Advertenties

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: